Monument verbouwen, herstellen of onderhouden

Wilt u weten of uw pand een beschermde status heeft? In de erfgoedlijst ziet u welke adressen en percelen in de gemeente Tiel zijn aangewezen als monument.

Op de lijst staan ongeveer 100 rijksmonumenten en 170 gemeentelijke monumenten.

U mag een monument in principe niet veranderen zonder vergunning. Dit geldt voor de voor-, zij- en achtergevels, maar ook voor vaste onderdelen binnen, zoals deuren, balken en trappen. Ook voor restauraties is meestal een vergunning nodig.

Bij sommige eenvoudige onderhoudswerkzaamheden is geen vergunning nodig. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) heeft hierover een brochure(externe link) uitgebracht. Deze informatie geldt ook voor gemeentelijke monumenten.

Soms is bouwhistorisch onderzoek nodig. Dit kan een voorwaarde zijn voor het krijgen van een vergunning of een restauratiesubsidie.

Monumentenzorg is gericht op het behoud van de historische waarde van een pand. Bouwhistorisch onderzoek laat zien hoe het monument oorspronkelijk is gebouwd en welke onderdelen waardevol zijn.

De uitkomsten van dit onderzoek helpen bij het maken van goede plannen voor restauratie of verbouwing, waarbij de monumentale waarden zoveel mogelijk behouden blijven.

U hoeft niet altijd leges te betalen voor het aanvragen van een vergunning. Dit hangt af van de situatie:

• Zou u zonder monumentenstatus geen vergunning nodig hebben? Dan betaalt u geen leges.
• Zou u zonder monumentenstatus wél een vergunning nodig hebben? Dan betaalt u de normale leges.

Bent u eigenaar van een gemeentelijk monument of staat uw pand mogelijk op de erfgoedlijst? In de onderstaande brochures leest u wat een monumentenstatus betekent, welke regels gelden en welke ondersteuning er is. Er is een brochure over beeldbepalende panden en een brochure over gemeentelijke monumenten. 

Een vergunningsplicht betekent niet dat u niets kunt doen aan uw monument. Wel moeten aanpassingen met respect voor het monument worden uitgevoerd.

De Adviescommissie Omgevingskwaliteit beoordeelt uw (ver)bouwplannen en geeft hierover advies. Bij grotere verbouwingen aan rijksmonumenten vraagt de gemeente ook advies aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Bekijk hiervoor de pagina Stadsbouwmeester en Adviescommissie Omgevingskwaliteit.

Wij raden aan om bij verbouwplannen eerst een conceptverzoek in te dienen. Zo kunt u uw plannen laten toetsen voordat ze definitief zijn. U dient een conceptverzoek in via  www.omgevingswet.overheid.nl/aanvragen(externe link). Kies voor het kopje Bouwactiviteit (omgevingsplan).

Voor werkzaamheden aan rijks- en gemeentelijke monumenten gelden de richtlijnen van de Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM). Dit geldt ook voor vergunningsvrije werkzaamheden. Meer informatie vindt u op de website van de Stichting ERM(externe link).

Er zijn verschillende subsidies voor het onderhoud en behoud van monumenten.

Subsidies Rijksmonumenten

• Heeft het gebouw een woonhuisfunctie? Dan kunt u mogelijk de woonhuissubsidie aanvragen(externe link).
• Heeft het gebouw geen woonfunctie? Dan kunt u mogelijk de subsidie instandhouding monumenten (SIM)(externe link) aanvragen.

Meer informatie vindt u op de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed(externe link).

Subsidies gemeentelijke monumenten en beschermd stadsgezicht

Voor gemeentelijke monumenten en panden in een beschermd stadsgezicht is er een subsidie voor verduurzaming en het vergroten van de aantrekkelijkheid van het erfgoed. Bekijk hiervoor de pagina Subsidie duurzaam en aantrekkelijk erfgoed.

Heeft u vragen? Of twijfelt u of u een vergunning nodig heeft? Neem dan contact op met de gemeente via monumenten@tiel.nl of 0344 - 637 111.